ในปัจจุบันโรคที่เรากังวลกันเป็นทั่วโรคคงจะหนีไม่พ้นโควิด 19 เพราะทุกวันนี้เชื้อยังคงมีการกลายพันธุ์และแพร่กระจายเชื้อไปทุกมุมของโลก โดยการป้องกันไม่ให้เราติดเชื้อที่ดีที่สุด ณ เวลานี้ ก็คือการใส่หน้ากากอนามัยและล้างมือด้วยเจลแอลกอฮอล์หรือสบู่ล้างมือ เพื่อชำระล้างเอาเชื้อโรคต่าง ๆ ออกไปจากร่างกายของเรา อย่างไรก็ดีโรคที่น่ากลัวก็ไม่ได้มีเพียงแค่โควิดเท่านั้น เพราะโรคอย่าง ไข้เลือดออกซึ่งมียุงเป็นพาหะ ก็เป็นอีกหนึ่งโรคที่คนไทยต้องพบเจอกันในทุกปี
การติดเชื้อไข้เลือดออกนั้นจะมาจากการที่ยุงลายเพศเมียจะมากัดและดูดเลือดของเราบริเวณผิวหนัง ซึ่งในระหว่างที่มันกำลังดูดเลือด จะทำให้เชื้อไวรัสที่เรียกว่า ‘ไวรัสเด็งกี’ เข้าสู่ร่างกายของเรา เมื่อผ่านไปในระยะเวลาประมาณ 5 – 8 วัน เชื่อก็จะมีการฟักตัว จนในที่สุดอาการป่วยก็จะแสดงออกมาให้เห็นอย่างชัดเจน ไม่ว่าจะเป็น อาการคลื่นไส้, หน้าแดง, ปวดท้องอย่างรุนแรง หรืออาการไข้สูงเฉียบพลัน ซึ่งตรงนี้ละครับที่ทำให้หลายเคสเกิดอาการช็อกจนอาจเสียชีวิตได้เลยทีเดียว (7)
ดังนั้นนี่จึงเป็นสาเหตุว่าทำไมผลิตภัณฑ์กำจัดหรือป้องกันยุงจึงขายดีมากในประเทศเขตร้อนอย่างประเทศไทย โดยสินค้าที่เราคุ้นตากันก็จะมี ไม้ตียุง, เครื่องดักยุง, ยากันยุงแบบขด, ธูปไล่ยุง, สเปรย์กำจัดยุง, มุ้งกันยุง หรือ สเปรย์กันยุง ที่มีทั้งแบบการใช้สารเคมีอย่าง DEET และที่น่าสนใจมาก ๆ คือการใช้สารสกัดจากตะไคร้หอมธรรมชาติหรือที่เรียกว่า ‘ตะไคร้หอมไล่ยุง’ ซึ่งมีความปลอดภัยต่อร่างกาย และมีประสิทธิภาพในการป้องกันได้ในเปอร์เซ็นต์ที่สูงไม้แพ้ไปกว่าผลิตภัณฑ์ที่เป็นสารเคมีเลยละครับ นอกจากนี้มันยังมีสินค้าที่เป็นตะไคร้หอมไล่ยุงออกมาวางขายในหลากหลายประเภท ทั้งในแบบ สเปรย์, ยาขด, ธูป, สติ๊กเกอร์ หรือน้ำมันหอมระเหย ทำให้ใช้งานได้ง่ายและมีตัวเลืออกที่หลากหลาย

ตะไคร้หอมคืออะไร ? มีประสิทธิภาพในการป้องกันยุงได้ไหม ?
ตะไคร้หอมเป็นพืชสมุนไพรชนิดหนึ่งที่ชาวเอเชียนิยมนำมาสกัดหรือนำมาทำเป็นน้ำมันหอมระเหยในการไล่ยุง ซึ่งมีงานวิจัยหลายชิ้นที่พิสูจน์ออกมาแล้วว่ามันสามารถช่วยได้ อย่างในปี 2015 ที่ได้เอาน้ำมันมะกอกมาผสมผสานเข้ากับน้ำมันหอมระเหยมาฉีด โดยผลลัพธ์ที่ได้คือมันมีประสิทธิภาพในการป้องกันได้กว่า 98.8 เปอร์เซ็นต์เลยทีเดียว (1) รวมไปถึงอีกงานยังพบว่าน้ำมันหอมระเหยที่สกัดออกมาจากตะไคร้โดยตรง มีประสิทธิภาพในการป้องกันยุงได้นานกว่า 2.5 ชั่วโมง (2) ดังนั้นนี่แหละครับจึงเป็นสาเหตุว่าทำไมผลิตภัณฑ์ไล่ยุงแบบตะไคร้หอมจึงนิยมนำมาวางขายกันอย่างเกลื่อนกลาด
ทำไมยุงจึงเกลียดตะไคร้หอม ?
ตะไคร้หอมมีคุณสมบัติที่สามารถป้องกันยุงได้ถึง 3 ชนิด ไม่ว่าจะเป็น ยุงรำคาญ, ยุงก้นปล่อง หรือยุงลายที่เป็นพาหะนำโรคไข้เลือดออก เนื่องจากตะไคร้หอมจะเป็นพืชที่อยู่ในตระกูล “Cymbopogon nardus” ซึ่งจะมีสารสำคัญอย่าง Citronellol, Citronella และ Geraniol (3,4) โดยสารเหล่านี้จะออกฤทธิ์ในการไล่แมลงออกไปตามสัญชาตญาณนั่นเองครับ
วิธีการเลือกผลิตภัณฑ์ตะไคร้หอมไล่ยุง
1. ไม่ควรมีสารเคมีอันตรายและจะต้องปราศจาก DEET
คุณจะต้องเช็กให้ดีว่าผลิตภัณฑ์ตะไคร้หอมที่ซื้อไปนั้นมีสารเคมีอันตรายที่เจือปนลงไปหรือไม่ ถ้าให้แน่ใจในระดับหนึ่ง ควรเลือกซื้อที่เขียนว่า “ปราศจากสารเคมี” และ “ปราศจาก DEET”
โดย DEET นั้นจะเป็นสารป้องกันยุงชนิดหนึ่ง ที่ถึงแม้ว่ามันจะนิยมนำไปเป็นส่วนผสมในสารทาป้องกันยุงทั่วไป แต่จริง ๆ แล้วประสิทธิภาพของสารสำคัญภายในตะไคร้หอมก็เพียงพอที่จะป้องกันเราจากยุงได้แล้ว ไม่มีความจำเป็นจะต้องใช้สารเคมีเพิ่มเติม เพราะ DEET อาจทำให้เกินอาการแพ้บริเวณผิวหนังหรือตาของเราได้ หากรับไปในปริมาณที่มากจนเกินไป (5)
2. กลิ่นของผลิตภัณฑ์ไม่ควรจะแสบจมูกหรือเหม็นฉุน
ตะไคร้หอมจริง ๆ แล้วถือเป็นพืชที่หอมสมชื่อของมันครับ โดยถ้าหากผู้ผลิตใช้ตะไคร้หอมจากธรรมชาติ ที่ไม่มีการผสมกลิ่นอะไรลงไป มันจะไม่มีกลิ่นที่ฉุนจนแสบจมูกอย่างแน่นอน ในทางกลับกันมันจะหอมธรรมชาติจนทำเอาหลายคนชอบเลยทีเดียวครับ
3. ประเภทของผลิตภัณฑ์
ผลิตภัณฑ์ไล่ยุงที่นำตะไคร้มาเป็นส่วนประกอบหลักนั้นจะมีหลายประเภทให้เราได้เลือกซื้อครับ ทั้งนี้การใช้งานของมันก็จะแตกต่างกันออกไป โดยการเลือกก็จะอยู่ที่ความสะดวกในการใช้งานและสภาพแวดล้อมที่คุณอยู่

- สเปรย์กันยุงตะไคร้หอม การใช้งานสเปรย์คือคุณสามารถที่ฉีดลงไปบนผิวหนังได้ทันที จากนั้นมันจะออกฤทธ์โดยทันที ซึ่งประสิทธิภาพในการป้องกันยุงจะอยู่ที่ 2 – 3 ชั่วโมง
- ยาขดกันยุงตะไคร้หอม ตัวขดของมันจะปล่อยกลิ่นออกมาได้ด้วยการจุดไฟ ซึ่งมันจะเหมาะสำหรับการใช้ภายในพื้นที่ที่มีอากาศถ่ายเทได้สะดวกหรือพื้นที่กว้างนอกอาคาร โดยประสิทธิภาพในการป้องกันจะอยู่ที่ประมาณ 4 ชั่วโมงขึ้นไป (ขึ้นอยู่กับขนาดของตัวขด)

- ธูปไล่ยุงตะไคร้หอม ลักษณะและวิธีการใช้ของมันก็จะเหมือนกับธูปทั่วไป โดยมันจะปล่อยกลิ่นป้องกันเราได้อย่างน้อยประมาณ 1 ชั่วโมง

- ตะไคร้หอมกันยุงแบบบาล์ม หากเปรียบเทียบให้เห็นภาพง่าย ๆ คือมันจะมาในลักษณะของเจล ซึ่งเป็นเนื้อบาล์มคล้ายกับยาหม่อง วิธีการใช้ง่ายเพียงแค่คุณป้ายตัวบาล์มไปในบริเวณที่ต้องการ เพื่อให้มันส่งกลิ่นในการไล่ยุง
- น้ำมันหอมระเหยตะไคร้หอม ผลิตภัณฑ์ชนิดนี้จะมาแบบน้ำมันหอมระเหย ที่สามารถหยดใช้กับผิวได้โดยตรง แต่อาจจะต้องมีการเจือจางกับเนื้อเพื่อไม่ให้มันเข้มข้นจนเกินไป นอกจากยังใช้ร่วมกับ ก้านไม้หอม หรือ เครื่องพ่นน้ำหอม

- สติ๊กเกอร์ไล่ยุงตะไคร้หอม สินค้าตัวนี้จะเหมาะสำหรับเด็ก เพราะมันไม่มีสารอันตรายใด ๆ ทั้งยังใช้งานได้ง่ายเพียงแค่ติดไว้บนเสื้อผ้า มันก็จะออกฤทธิ์ไล่ยุงได้นานในระดับ 10 ชั่วโมงขึ้นไปเลยทีเดียว
4. เช็กว่าสามารถใช้กับคนในวัยไหนได้บ้าง
ในบางสินค้าจะมีการบอกรายละเอียดอย่างชัดเจน เพราะในบางครั้งผิวหนังของเด็ก ๆ ที่ต่ำกว่า 4 ขวบ อาจเกิดการระคายเคืองได้ ดังนั้นทางที่ดีเราควรจะเช็กส่วนนี้ให้ถี่ถ้วน หากมีความต้องการที่ใช้ในเด็ก เพื่อความปลอดภัยต่อบุตรหลานของคุณเอง
5. ปริมาณบรรจุภายในขวด
การที่เราทราบถึงขนาดหรือปริมาณของผลิตภัณฑ์จะทำให้เราสามารถที่จะกะระยะเวลาการใช้งาน ว่าใช้ได้นานมากน้อยแค่ไหน รวมไปถึงเราจะทราบได้ด้วยว่ามันเพียงพอต่อการใช้งานกับสมาชิกภายในครอบครัวหรือไม่ อีกทั้งยังนำไปเปรียบเทียบได้ด้วยว่าสินค้าตัวไหนคุ้มค่าที่จะลงทุนซื้อมากกว่ากัน
6. เป็นแบรนด์ที่น่าเชื่อถือ/ผ่านมาตรฐานจากองค์กรที่น่าเชื่อถือ
ด้วยตะไคร้หอมยังคงเป็นพืชที่จะต้องได้รับการควบคุมในการผลิตอยู่ ดังนั้นเพื่อที่จะมั่นใจได้ว่ามันจะปลอดภัยกับตัวของเรา ผมแนะนำให้คุณเลือกซื้อสินค้าจากแบรนด์ที่ดูมีความเชื่อถือหรือมีคนใช้กันเป็นจำนวนมาก อีกทั้งมันจะต้องผ่านมาตรฐานจาก อย. หรือ องค์กรที่น่าเชื่อด้วย เพราะอย่างน้อยมันก็เป็นการรับประกันว่าสินค้าเหล่านั้นได้มีการตรวจสอบอย่างละเอียดถี่ถ้วนมาแล้วว่ามีความปลอดภัย
เว็บไซต์ BestReview ไม่ได้เป็นตัวกลางขายสินค้าและไม่ได้ขายสินค้าโดยตรง เราเพียงแต่แนะนำสินค้าที่ดีหรือมียอดขายสูงในเว็บไซต์อีคอมเมิร์ซ และเพื่อเป็นการสนับสนุนเรา เมื่อคุณซื้อสินค้าผ่านลิงก์ที่เราแนะนำ เราอาจได้รับค่าคอมมิชชัน
AKITO อากิโตะ สติกเกอร์แปะกันยุง mosq patch sticker กลิ่นตะไคร้หอม

| จำนวน | 12 ดวง / ซอง * 5ซอง |
|---|---|
| ประเภท | สติ๊กเกอร์ไล่ยุงตะไคร้หอม |
| ใช้ได้กับ | ผู้ใหญ่ และ เด็กตั้งแต่แรกเกิด |
| ปราศจากสารเคมี | ✔ |
| ผ่านมาตรฐาน | ✔ |
Farcent เจลตะไคร้หอมไล่ยุง

| ปริมาณ | 200 กรัม |
|---|---|
| ประเภท | เจลตะไคร้หอมไล่ยุ |
| ใช้ได้กับ | เด็กตั้งแต่วัย 4 ขวบขึ้นไป |
| ปราศจากสารเคมี | ✔ |
| ผ่านมาตรฐาน | ✔ |
สเปรย์ตะไคร้หอม อภัยภูเบศร์ Mosquito Repellant Spray สูตรใหม่

| ปริมาณ | 120 มิลลิลิตร x 2 ขวด |
|---|---|
| ประเภท | สเปรย์กันยุงตะไคร้หอม |
| ใช้ได้กับ | เด็กตั้งแต่วัย 4 ขวบขึ้นไป |
| ปราศจากสารเคมี | ✔ |
| ผ่านมาตรฐาน | ✔ |
ไอริณ สเปรย์ตะไคร้หอม สูตรอ่อนโยน

| ปริมาณ | 50 มิลลิลิตร |
|---|---|
| ประเภท | สเปรย์กันยุงตะไคร้หอม |
| ใช้ได้กับ | เด็กตั้งแต่วัย 4 ขวบขึ้นไป |
| ปราศจากสารเคมี | ✔ |
| ผ่านมาตรฐาน | ✔ |
สเปรย์กันยุงตะไคร้หอม เมอร์ซี่

| ปริมาณ | 120 มิลลิลิตร |
|---|---|
| ประเภท | สเปรย์กันยุงตะไคร้หอม |
| ใช้ได้กับ | ตั้งแต่อายุ 4 ขวบขึ้นไป |
| ปราศจากสารเคมี | ✔ |
| ผ่านมาตรฐาน | ✔ |
เรือนไม้หอม สเปรย์ตะไคร้หอมกันยุง

| ปริมาณ | 100 มิลลิลิตร |
|---|---|
| ประเภท | สเปรย์กันยุงตะไคร้หอม |
| ใช้ได้กับ | เด็กตั้งแต่วัย 3 ขวบขึ้นไป |
| ปราศจากสารเคมี | ✔ |
| ผ่านมาตรฐาน | ✔ |
ธูปหอมไล่ยุงสมุนไพร กลิ่นตะไคร้หอม ไร้สารเคมี ปลอดภัย 100% ตราเพิ่มบุญ สีดำ

| จำนวน | 20 ก้าน |
|---|---|
| ประเภท | ธูปไล่ยุงตะไคร้หอม |
| ใช้ได้กับ | เด็กอายุตั้งแต่ 4 ขวบขึ้นไป |
| ปราศจากสารเคมี | ✔ |
| ผ่านมาตรฐาน | ✔ |
** คำบรรยายสินค้าแต่ละรายการอ้างอิงมาจากข้อความและเนื้อหาที่แสดงบนแพ็คเกจจิ้งของสินค้า เว็บไซต์แบรนด์ ผู้ผลิต และเว็บไซต์อีคอมเมิร์ซที่ขายสินค้า อย่างไรก็ตามสินค้าบางตัวทีมงานของเรามีโอกาสลองใช้เองจริงในกรณีดังกล่าวเราจะเขียนบรรยายถึงประสบการณ์การใช้ส่วนตัว
ข้อควรระวังในการใช้ผลิตภัณฑ์ตะไคร้หอมไล่ยุง
สิ่งที่ห้ามทำอย่างเด็ดขาดคือการสเปรย์หรือทาลงไปบนบริเวณเนื่อเยื่ออ่อน อย่างเช่น เปลือกตา, ริมฝีปาก, รักแร้ หรือบริเวณที่กำลังเป็นแผลอยู่ในขณะนั้น (6) เพราะมันอาจจะทำให้เกิดการระคายเคืองอย่างรุนแรงได้ นอกจากนี้เมื่อคุณสเปรย์หรือทาเสร็จแล้ว ควรจะล้างมือด้วยน้ำเปล่าและสบู่ให้เรียบร้อย เพื่อชำระล้างน้ำสเปรย์หรือเจลที่ติดอยู่บนมือออกให้หมด เพราะคุณอาจรับเข้าไปในร่างกายโดยที่ไม่รู้ตัวได้ในระหว่างการทานอาหาร อีกอย่างที่สำคัญมากเช่นเดียวกันคือควรจะเก็บไว้ให้พ้นมือของเด็กและสัตว์เลี้ยงภายในบ้าน เนื่องจากมันอาจเกิดผลเสียและอันตรายต่อพวกเขาได้
วิธีการทำสเปรย์ตะไคร้ไล่ยุงด้วยตนเองแบบ DIY
วัตถุดิบที่ต้องเตรียม
- ตะไคร้ (1 แง่ง)
- น้ำเปล่า (2 ถ้วยตวง)
- น้ำมันหอมระเหย (1 ช้อนโต๊ะ)
- ขวดเสปรย์ขนาดเล็ก
วิธีการทำ
- เริ่มต้นด้วยการทำความสะอาดตะไคร้ให้สะอาด หลังจากนั้นสับให้ละเอียด
- นำตะไคร้ที่สับเสร็จแล้วไปใส่ในเครื่องปั่น แล้วให้ปั่นจนละเอียด
- ใส่น้ำมันหอมระเหยลงไป
- ต้มน้ำให้ร้อน ตามด้วยใส่ลงไปในส่วนผสมที่เราทำไว้ก่อนหน้า
- ปล่อยให้น้ำระบายความร้อนออกไปจนหมด แล้วจึงเทลงไปภายในขวดสเปรย์ จากนั้นคุณสามารถใช้งานได้ในทันที
References :
- Efficacy of Thai herbal essential oils as green repellent against mosquito vectors
- Plant-based insect repellents: a review of their efficacy, development and testing
- บทความเผยแพร่ความรู้สู่ประชาชน สมุนไพรป้องกันยุง
- Comparison of Repellency Effect of Mosquito Repellents for DEET, Citronella, and Fennel Oil
- Severe allergic reaction to diethyltoluamide (DEET) containing insect repellent
- เมื่อจะใช้ผลิตภัณฑ์ไล่ยุงควรปฏิบัติตามข้อแนะนำอย่างเคร่งครัดเพื่อความปลอดภัย
- โรคไข้เลือดออก