แนะนำ ของฝากนครศรีธรรมราช อะไรอร่อย อันไหนน่าใช้

เริ่มต้นกันที่ราชินีแห่งผลไม้อย่างมังคุดกันก่อนเลยค่ะ สำหรับมังคุดถือว่าเป็นผลไม้เศรษฐกิจส่งออกที่ขึ้นชื่อและเป็นที่รู้จักไปทั่วโลกเลยค่ะ และจังหวัดนครศรีธรรมราชก็เป็นอีกหนึ่งพื้นที่ที่มีการปลูกมังคุดเป็นจำนวนมากและมังคุดที่นี่ก็ค่อนข้างมีความโดดเด่นเฉพาะตัวเลยค่ะ ผลของมังคุดที่นี่มีขนาดใหญ่ เนื้อฉ่ำ รสชาติหวานอมเปรี้ยวและส่วนใหญ่จะเป็นมังคุดสายพันธุ์โบราณค่ะ ยิ่งเป็นมังคุดที่ปลูกบนภูเขาสูงก็จะยิ่งมีขนาดใหญ่และรสชาติอร่อยเนื่องจากเติบโตในป่าเขาที่มีน้ำเพียงพอและอุณหภูมิหนาวเย็นตลอดทั้งปี

นอกจากมังคุดสุกเนื้อหวานฉ่ำแล้วนครศรีธรรมราชยังมีผลิตภัณฑ์แปรรูปจากมังคุดอีกมากมายเลยค่ะ ไม่ว่าจะเป็นมังคุดคัดที่เป็นซิกเนเจอร์ของเมืองนคร, มังคุดกวนรสชาติหวานอมเปรี้ยวเนื้อหนึบหนับ, น้ำมังคุดรสชาติอร่อยและช่วยเพิ่มความสดชื่น และผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางค์จากเปลือกและผลมังคุด และด้วยความอร่อยที่เป็นเอกลักษณ์ทำให้อำเภอลานสกามีการจัดกิจกรรมประกวดมังคุดที่เรียกว่า “งานมังคุดหวาน” ขึ้นเป็นประจำทุกปี เป็นอีกหนึ่งกิจกรรมที่โดดเด่นประจำอำเภอลานสกาเลยค่ะ

“หัวครกยาร่วง” คือชื่อเรียกเม็ดมะม่วงหิมพานต์ในภาษาใต้ ถึงแม้เม็ดมะม่วงหิมพานต์จะสามารถหาซื้อได้ทั่วไปแต่ก็ค่อนข้างจะเป็นที่นิยมในจังหวัดนครศรีธรรมราช ซึ่งนอกจากจะทานแบบอบกรอบแล้วชาวนครยังนำเม็ดมะม่วงหิมพานต์มาแปรรูปและเพิ่มมูลค่าด้วยการกวนน้ำผึ้งและน้ำตาลโตนดให้เหลวแล้วนำเม็ดมะม่วงหิมพานต์ลงมาคลุกเคล้า จากนั้นตักแบ่งเป็นก้อนแบน ๆ แปะลงบนใบมะปรางหรือใบมะม่วงหิมพานต์พักทิ้งไว้ให้หายร้อนขนมจะแข็งตัวขึ้นจึงจะนำมารับประทานได้ค่ะ

สำหรับรสชาติก็จะหวานกลมกล่อมของน้ำตาลโตนลด มีรสชาติมัน ๆ ของเม็ดมะม่วงหิมพานต์ และมีกลิ่นหอมน้ำตาลโตนดและเม็ดมะม่วงหิมพานต์คั่วค่ะ ยิ่งได้แช่เย็นก่อนทานขนมจะแข็งกลายเป็นทอฟฟี่และอร่อยมากขึ้นค่ะ แต่ขอเตือนไว้ก่อนว่าจะกินขนมชนิดนี้ต้องเตรียมน้ำล้างมือเอาไว้ใกล้ ๆ เลยค่ะเพราะเหนียวหนึบหนับแน่นอน

ขนมลา เป็นหนึ่งในสำรับขนมเดือนสิบ เทศกาลไหว้บรรพบุรุษที่ขึ้นชื่อของจังหวัดนครศรีธรรมราช สำหรับแหล่งผลิตขนมลาที่มีชื่อเสียงเราจะต้องเดินทางไปเยือนหมู่บ้านหอยรากที่ตั้งอยู่ในอำเภอปากพนังค่ะ ชาวบ้านในหมู่บ้านนี้มีการผลิตขนมลากันแทบจะทุกครัวเรือนและส่งขายแทบตลอดทั้งปี ทีเด็ดของลาหอยรากคือขนมลาแผ่นใหญ่สีทองอร่าม เนื้อสัมผัสนิ่มไม่กระด้างปาก มีกลิ่นหอมและรสชาติหวานของน้ำผึ้งและน้ำตาลโตนดแท้ รสชาติอร่อยกลมกล่อมไม่หวานแหลมมากจนเกินไป

นอกจากขนมลาแผ่นใหญ่ ๆ แล้วยังมีการนำมาแปรรูปในลักษณะต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นการนำมาม้วนเป็นเส้นยาวแล้วผึ่งให้แห้งกรอบเรียกว่าลางู, นำมาม้วนและสอดไส้น้ำตาลเพิ่มความหวานหอมเรียกว่าลากรอบ หรือปั้นเป็นชิ้นพอดีคำและเพิ่มมูลค่าด้วยการเคลือบช็อกโกและหรือเม็ดมะม่วงหิมพานต์รสชาติหวานมันค่ะ สำหรับขนมลาสามารถนำมาทานเล่นเข้ากับกาแฟขม ๆ ได้เป็นอย่างดี

หลายคนคงจะทราบกันดีอยู่แล้วว่าอาหารใต้มีรสชาติจัดจ้านถึงเครื่องถึงรส และแกงไตปลาก็เป็นเครื่องพิสูจน์ความอร่อยได้เป็นอย่างดีเพราะเป็นที่ชื่นชอบของคนทั่วไปค่ะ แต่ถ้าไม่ใช่คนใต้แท้ ๆ การจะปรุงแกงไตปลาให้อร่อยถูกปากค่อนข้างจะเป็นเรื่องยากเพราะกระบวนการปรุงแกงไตปลาค่อนข้างจะมีขั้นตอนที่ยุ่งยาก เริ่มตั้งแต่นำไตปลามาต้มจนส่งกลิ่นหอมและกรองเอาเฉพาะน้ำมาผสมเป็นน้ำแกง

นอกจากนั้นต้องใช้พริกแกงเผ็ดและกะปิอย่างดี ควรจะต้องใช้ปลาซาบะย่างจนส่งกลิ่นหอม และเครื่องสมุนไพรแบบเน้น ๆ หอม ๆ แต่คุณอาจจะไม่ต้องลงมือปรุงแกงไตปลาเองเพราะเดี๋ยวนี้มีการผลิตแกงไตปลาแห้งออกมาจำหน่ายเพื่อยืดอายุให้สามารถทานได้นานขึ้น ส่วนรสชาติขอบอกไว้ก่อนว่าเข้มข้นและจัดจ้านแน่นอน ถ้าทานเผ็ดไม่เก่งอาจจะมีซี๊ดซ๊าดนิดนึงค่ะ

ถ้าลานสกาขึ้นชื่อเรื่องมังคุดหวาน ปากพนังก็มีส้มโอหวานฉ่ำที่ขึ้นชื่อเช่นกันค่ะ ส้มโอที่นี่จะเป็นสายพันธุ์ทับทิมสยามที่มีจุดเด่นคือเนื้อสีแดงทับทิมสวยงามราวกับเป็นอัญมณีแห่งแดนใต้ ซึ่งส้มโอที่นี่แตกต่างจากส้มโอสายพันธุ์อื่นที่มีเนื้อสีขาวหรือสีเขียวค่ะ ในส่วนของรสชาติจะหวานฉ่ำ เนื้อเป็นฝอยแน่นอวบ และสาเหตุที่ทำให้ส้มโอปากพนังมีรสชาติหวานชื่นใจก็เพราะที่นี่ตั้งอยู่ติดชายฝั่งทะเลและมีซากฟอสซิลของสัตว์ทะเลทับถมอยู่ในดินเป็นจำนวนมาก ส่งผลให้ดินมีแคลเซียมสูงและทำให้พืชตระกูลส้มมีรสชาติหวานตามไปด้วยค่ะ

และอีกหนึ่งวิธีที่จะทำให้เนื้อส้มโอมีรสชาติหวานและมีแดงสวยก็คือการนำส้มโอสดใหม่มาพักทิ้งไว้จนเนื้อเริ่มเหี่ยวย่นและเห็นร่องพูส้มโอก่อนค่อยแกะเนื้ออกมารับประทาน หากไม่นำมาพักทิ้งไว้เนื้อจะมีสีชมพูอ่อน ๆ และรสชาติหวานน้อยกว่าค่ะ

เครื่องถมนครเป็นที่รู้จักและเป็นเอกลักษณ์ทางศิลปะวัฒนธรรมที่ชาวนครศรีธรรมราชภูมิใจมาตั้งแต่อดีตจวบจนถึงปัจจุบันค่ะ ในอดีตนครศรีธรรมราชมีช่างแกะสลักฝีมือดีอยู่มากมายและเครื่องถมก็เป็นอีกหนึ่งศิลปะที่ค่อนข้างจะเฉพาะตัวและยากที่จะลอกเลียนแบบ ซึ่งเครื่องถมมีอยู่ประมาณสามรูปแบบหลัก ๆ ค่ะ คือถมทอง, ถมเงิน และถมตะทอง ซึ่งในการแกะสลักช่างก็จะขึ้นรูปภาชนะและแกะสลักลวดลายต่าง ๆ ด้วยมือ จากนั้นจึงทำการลงน้ำยาและเริ่มถมในรูปแบบต่าง ๆ ตามแต่ความต้องการของผู้ซื้อหรือช่างทำค่ะ

ซึ่งปัจจุบันเครื่องถมนครมีลวดลายต่าง ๆ มากมายและมักจะนำมาแกะลงบนเครื่องประดับต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นตลับพระ, แหวน, กำไลข้อมือ, กระเป๋า, ถ้วยชาม, ขัน, ไม้เท้า หรือจะเป็นของสะสมโบราณต่าง ๆ และค่อนข้างจะมีราคาสูงเพราะเป็นงานหัตถกรรมชั้นสูงและต้องทำด้วยความปราณีตอ่อนช้อยค่ะ

สร้อยสามกษัตริย์หรือเครื่องสามกษัตริย์เป็นชื่อเรียกสิ่งของใด ๆ ก็ตามที่มีส่วนผสมของทอง, เงิน และนาก (ทองชมพู) อยู่ในชิ้นเดียวกัน อาจจะนำมาหลอมรวมให้เป็นเนื้อเดียวกันหรือเรียงสลับสีก็ได้ค่ะ สามกษัตริย์สามารถนำมาทำเป็นพระเครื่อง, สร้อยคอ, แหวน, กำไล หรือตะกรุดได้เนื่องจากมีความเชื่อว่าผู้ที่สวมใส่เครื่องสามกษัตริย์จะช่วยให้ผู้สวมใส่แคล้วคลาดปลอดภัยและมีเมตตามหานิยม ในอดีตเครื่องสามกษัตริย์เป็นเครื่องประดับที่มีราคาค่อนข้างสูงเพราะจะทำมาจากทองและเงินแท้

นอกจากนี้นากหรือทองชมพูก็ค่อนข้างจะหายากเพราะต้องนำเข้าจากต่างประเทศ แต่สมัยนี้มักจะมีการผสมกับแร่ชนิดอื่นทำให้มีราคาถูกลงค่ะ โดยแหล่งซื้อขายสร้อยหรือเครื่องประดับที่มีชื่อเสียงส่วนใหญ่จะอยู่ที่ศูนย์จำหน่ายของฝากภายในวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหารค่ะ โดยส่วนใหญ่นักท่องเที่ยวที่มาสักการะบูชาวัดพระมหาธาตุมักจะซื้อเป็นของฝากติดไม้ติดมือไปด้วยค่ะ

ในยุคสมัยพระเจ้าศรีธรรมโศกราชได้เกิดโรคห่าขึ้นในอาณาจักรตามพรลิงก์ นะโมเป็นเงินตราที่ใช้ในการแลกเปลี่ยนสินค้า ต่อมาเกิดโรคห่าขึ้นที่นครศรีธรรมราชท่านจึงได้ปลุกเสกหัวนะโมขึ้นตามพิธีกรรมโบราณและอัญเชิญพระศิวะ, พระวิษณุ และพระพรหม ให้มาสถิตในหัวนะโมแล้วนำไปโปรยรอบ ๆ ตัวเมือง ปรากฏว่าโรคห่าได้หายไปจากเมืองนครศรีธรรมราช

นับแต่นั้นเป็นต้นมาหัวนะโมจึงกลายเป็นเครื่องรางศักดิ์สิทธิ์และเป็นที่นับถือของชาวนครศรีธรรมราช ชาวบ้านจึงมักจะพกหัวนะโมติดตัวไว้เพื่อปัดเป่าโชคร้ายและคุ้มครองผู้สวมใส่ให้ปลอดภัยจากโรคภัยไข้เจ็บ ถึงแม้นะโมจะถูกยกเลิกไปแล้วในปัจจุบันแต่หัวนะโมก็เป็นเครื่องรางที่ชาวนครศรีธรรมราชนับถือและนำมาถมทองหรือเงินและใช้สวมใส่เป็นเครื่องประดับหรือเก็บเป็นของสะสมค่ะ

กระจูดเป็นพันธุ์ไม้ประเภทกกที่เจริญเติบโตได้ดีที่อำเภอชะอวด จังหวัดนครศรีธรรมราช เดิมทีชาวบ้านในอำเภอชะอวดมักจะนำกระจูดมาสานเป็นข้าวของเครื่องใช้ต่าง ๆ ภายในบ้าน ไม่ว่าจะเป็นเสื่อ, ชะลอม, ตะกร้า หรือเครื่องมือประกอบอาชีพต่าง ๆ เนื่องจากในสมัยก่อนกระจูดเป็นเพียงพืชธรรมดาและไม่สามารถนำมาสร้างรายได้ให้กับชาวบ้านได้ แต่ยุคสมัยที่เปลี่ยนไปทำให้หลายคนกลับมาใช้ผลิตภัณฑ์จากธรรมชาติมากขึ้น

ต้นกระจูดจึงกลายมาเป็นพืชที่มีคุณค่าและเป็นอัตลักษณ์ของอำเภอชะอวดเพราะชาวบ้านที่มีความสามารถในการจักสานอยู่แล้วได้มีการนำต้นกระจูดมาย้อมสีด้วยธรรมชาติและสานเป็นลวดลายต่าง ๆ เพื่อแปลงร่างให้เป็นกระเป๋าถือหรือข้าวของเครื่องใช้ในครัวเรือน ทำให้ทุกวันนี้เครื่องจักจานกระจูนกลายมาเป็นสินค้าและแหล่งเศรษฐกิจสำคัญของอำเภอชะอวดค่ะ และหากได้มาเยือนที่นี่คุณไม่ควรพลาด “งานดอกจูดบาน” ที่เป็นอีกหนึ่งกิจกรรมใหญ่ของจังหวัดนครศรีธรรมราช

หนังตะลุงเป็นการแสดงและศิลปะพื้นบ้านของภาคใต้และปรเทศเพื่อนบ้านอย่างมาเลเซียและอินโดนีเซียค่ะ ในอดีตหนังตะลุงจะนิยมเล่นในงานมงคลต่าง ๆ ที่เป็นงานใหญ่ เช่นงานวัดหรือการทำบุญใหญ่เพราะจะต้องมีการตั้งโรงหนังตะลุงและมีการไหว้ครูซึ่งถือว่าเป็นพิธีกรรมศักดิ์สิทธิ์ โดยเรื่องราวในการเล่นหนังตะลุงจะแตกต่างกันไปตามตัวผู้เล่น ส่วนใหญ่จะยึดเรื่องศาสนาเป็นหลัก เนื้อเรื่องมีความตลกขบขันเรียกเสียงหัวเราะ

ตัวหนังตะลุงจะทำมาจากหนังวัวฟอกขาวแกะสลักเป็นรูปภาพต่าง ๆ ทั้งคน สัตว์ และสิ่งของ จากนั้นนำมาตกแต่งลวดลายเพื่อเพิ่มความสวยงาม ควบคุมท่าทางด้วยไม้แท่งยาวและด้ายที่ยึดติดกับส่วนต่าง ๆ บนตัวหนังตะลุง ปัจจุบันการแสดงหนังตะลุงหาดูได้น้อยมากแล้วและไม่ค่อยจะเป็นที่นิยมเมื่อเทียบกับสมัยก่อน ดังนั้นการผลิตตัวหนังตะลุงขายเป็นของที่ระลึกจึงเป็นอีกหนึ่งวิธีในการอนุรักษณ์มรดกทางวัฒนธรรมไม่ให้เลือนหายไปกับกาลเวลาค่ะ