วันตรุษจีนเป็นวันขึ้นปีใหม่ของคนจีนและคนไทยเชื้อสายจีนค่ะ แน่นอนว่าในวันนี้มีธรรมเนียมปฏิบัติมากมายทั้งในเรื่องของไหว้ตรุษจีนรวมไปถึงสิ่งที่ควรทำและไม่ควรทำในวันตรุษจีน แน่นอนว่าในบทความนี้ผู้เขียนก็ยังคงอยู่กับบทความแนะนำในวันตรุษจีนเหมือนเดิมแต่จะเป็นหัวข้อ “7 อาหารวันตรุษจีนที่ทานแล้วจะโชคดี” ค่ะ บอกเลยว่าเมื่อขึ้นปีใหม่แล้วใคร ๆ ก็อยากจะโชคดีกันทั้งนั้น ดังนั้นเริ่มกันที่การทานอาหารกันเลยน่าจะดีที่สุด แน่นอนว่าอาหารที่เราแนะนำกันเป็นอาหารจีนที่สามารถหาทานได้ในไทยค่ะ ไปดูกันเลยว่ามีอาหารอะไรบ้างที่ทานแล้วจะโชคดี
1. “เกี๊ยว” หมายถึง ความมั่งคั่ง
เกี๊ยวเป็นอาหารนำโชคดั้งเดิมในประเทศจีนและเป็นอาหารที่ได้รับความนิยมไปทั่วโลก จากประวัติศาสตร์พบว่าเกี๊ยวเป็นอาหารที่มีมายาวนานกว่า 1,800 ปี แน่นอนว่าเกี๊ยวไม่เพียงแต่เป็นอาหารหลักของผู้คนทางตอนเหนือของจีนเท่านั้น แต่ยังเป็นอาหารจานสำคัญในเทศกาลต่าง ๆ โดยเฉพาะในเทศกาลตรุษจีนอีกด้วย เกี๊ยวมักรับประทานกันในวันส่งท้ายปีเก่าเพราะเกี๊ยวมีชื่อภาษาจีนว่า ‘เจียวจื่อ (饺子)‘ มีความหมายว่าเปลี่ยนปี
วิธีทำอาหาร : ต้มหรือนึ่ง
ความหมาย
- เกี๊ยวเป็นสัญลักษณ์แห่งความมั่งคั่งเพราะมีรูปร่างเหมือนแท่งทองคำของจีนโบราณ
- ในตรุษจีนเหรียญนำโชคจะถูกซ่อนอยู่ในเกี๊ยว ว่ากันว่าคนที่พบเหรียญจะได้รับโชคลาภและความมั่งคั่งมหาศาลในปีหน้า
เกี๊ยวมีไส้และไส้เกี๊ยวที่แตกต่างกันจะมีความหมายที่แตกต่างกันดังนี้
- ขึ้นฉ่าย/芹菜 (qíncài : ฉินช่าย) ในภาษาจีนหมายถึง การทำงานหนักนำไปสู่ชีวิตที่มั่งคั่ง
- กุยช่าย /韭菜 (jiǔ cài : จิ่วช่าย) ในภาษาจีนหมายถึง ความมั่งคั่งชั่วนิรันดร์
- ผักกาดขาว/白菜 (báicài : ป่ายช่าย) ในภาษาจีน หมายถึง หนทางแห่งโชคลาภ
2. “ขนมทังหยวนหรือขนมหยวนเซียว” หมายถึง ความสมบูรณ์และการอยู่รวมกันเป็นครอบครัว
ทังหยวน (汤圆) และ หยวนเซียว (元宵) หรือขนมบัวลอยจีนเป็นอาหารนำโชคในช่วงเทศกาลโคมไฟ แต่ในพื้นที่ทางตอนใต้ของประเทศจีนทังหยวนก็ถือเป็นอาหารในวันตรุษจีนด้วย แป้งของทังหยวนนั้นต่างจากเกี๊ยวตรงที่ใช้แป้งข้าวเหนียวและมีการสอดไส้ เช่น ถั่วบด น้ำตาลทรายแดงผลไม้และถั่วทุกชนิด โดยบัวลอยจีนจะมีสองประเภทหลัง ๆ คือ
- ทังหยวน (汤圆) นิยมทานกันในจีนตอนใต้ : เริ่มจากการทำแป้งก่อนและใส่ไส้ลงไป ทังหยวนนำไปต้มได้อย่างเดียวไม่สามารถทอดได้และนิยมใช้ไส้หวานเท่านั้น เมื่อทำทังหยวนแล้วสามารถแช่แข็งเก็บไว้ได้นาน
- หยวนเซียว (元宵) นิยมทานกันในจีนตอนเหนือ : วิธีทำจะเริ่มจากการปั้นไส้ให้เป็นลูกเล็กก่อนแล้วใส่ลงในตะแกรงพร้อมแป้ง เขย่าตะแกรงเพื่อให้แป้งติดบนไส้ หลังทำเสร็จแล้วสามารถนำไปต้ม ทอดหรือนึ่งก็ได้แต่ไม่สามารถเก็บไว้นานได้ หยวนเซียวจะมีรสชาติทั้งไส้เค็มและไส้หวาน
วิธีทำอาหาร : ต้ม
ความหมายของอาหาร
ทังหยวนและหยวนเซียวมีรูปทรงกลม หมายถึง ความสมบูรณ์และการอยู่รวมกันเป็นครอบครัว
3. “ปลา” หมายถึง โชคลาภ
เมื่อพูดถึงอาหารในเทศกาลตรุษจีน “ปลา” เป็นอาหารที่ขาดไม่ได้เลยค่ะ เพราะปลามีเสียงภาษาจีนอ่านว่า ‘ยวี๋ (鱼)’ ซึ่งหมายถึงโชคลาภ จึงมีคำพูดอวยพรว่า ‘เหนียน เหนียน โหย่ว ยวี๋ (年年有余 )’ ในภาษาจีนซึ่งหมายความว่า ‘ขอให้มีผลผลิตเหลือใช้และอุดมสมบูรณ์ทุกปี’ ยิ่งไปกว่านั้นในจีนโบราณปลายังเป็นสัตว์ที่ใช้ไล่สิ่งอัปมงคลด้วย
วิธีทำอาหาร : นึ่งหรือตุ๋น
ปลาที่ใช้ในการทำอาหารชนิดต่าง ๆ มีความหมายต่างกัน
- ปลาแกง/ปลาคาร์พจีน : มีชื่อจีนว่า “鲤 (หลี่)” แปลว่าของขวัญ ดังนั้นการรับประทานปลาชนิดนี้จะทำให้โชคดีและได้รับพร
- ปลาดุก : มีชื่อภาษาจีนคือ “鲶鱼 (เหนียนยวี๋)” แปลว่าชีวิตที่มั่งคั่ง
กฎการกินปลาในช่วงตรุษจีน
- อย่ากลับเนื้อปลาหลังจากกินด้านใดด้านหนึ่งเสร็จแล้ว เพราะถ้ากลับด้านปลาในวัฒนธรรมจีนหมายถึง โชคร้าย
- ต้องวางหัวปลาไว้ทางผู้ใหญ่หรือแขกผู้มีเกียรติเพราะเป็นการแสดงความเคารพ
- ทางตอนใต้ของจีนบางคนเพียงกินส่วนตรงกลางของปลาในวันส่งท้ายปีเก่า เหลือส่วนหัวและหางไว้ทานในวันรุ่งขึ้นเพื่อเป็นสัญลักษณ์ของความสมบูรณ์
4. “บะหมี่” หมายถึง อายุยืนยาว
บะหมี่หรือที่เรียกกันว่า “บะหมี่อายุยืน” เป็นอาหารพิเศษสำหรับวันตรุษจีน โดยมักจะรับประทานในเทศกาลสำคัญหรือวันเกิด การรับประทานบะหมี่อายุยืนในช่วงปีใหม่เป็นสัญลักษณ์ว่าทุกอย่างจะราบรื่นในปีหน้า
วิธีทำอาหาร : ต้ม
เคล็ดลับ : เส้นบะหมี่ที่ถูกต้องนั้นต้องทำจากหมี่เส้นเดียวและต่อเนื่องกัน คนกินจะต้องกินตั้งแต่ต้นจนจบและอย่ากัดระหว่างเส้น ไม่เช่นนั้นความโชคดีและโชคที่ได้รับจะหายไป
5. “เกี๊ยวดั้งเดิมสไตล์จีน” หมายถึง อายุยืนยาว
เกี๊ยวดั้งเดิมสไตล์จีนหรือที่เรียกว่าหวั่นทั้น (雲吞) เป็นเกี๊ยวเหมือนกับเกี๊ยวข้อแรกแต่แป้งจะเป็นสีเหลืองและเป็นสไตล์ดั้งเดิมของจีน เกี๊ยวชนิดนี้ก็เป็นอาหารนำโชคชนิดหนึ่งในเมนูอาหารตรุษจีนเพราะมีรูปร่างเหมือนแท่งเงินของจีนเช่นเดียวกัน
วิธีทำอาหาร : ต้ม
ความหมาย
ผู้คนเชื่อว่าการกินเกี๊ยวสามารถนำความมั่งคั่งและสมบัติมาสู่ชีวิตในทางกลับกันเกี๊ยวหวั่นทั้น ในภาษาจีนมีการออกเสียงคล้ายกับคำว่า 餛飩 (หุนตุ้น) ซึ่งแปลว่าจุดเริ่มต้น ดังนั้นการกินเกี๊ยวในปีใหม่เป็นสัญลักษณ์ของความปรารถนาในการเริ่มต้นที่ดี
6. “เปาะเปี๊ยะ” หมายถึง ความมั่งคั่งและการเริ่มต้นใหม่
เปาะเปี๊ยะ (Spring Rolls) เป็นอาหารต้อนรับฤดูใบไม้ผลิ ดังนั้นจึงเป็นเรื่องปกติมากที่จะรับประทานเปาะเปี๊ยะในช่วงเทศกาลฤดูใบไม้ผลิ ในการทำเปาะเปี๊ยะ ผักสดในช่วงฤดูใบไม้ผลิจะถูกห่อไว้ข้างในและผู้คนก็รับประทานเพื่อต้อนรับฤดูใบไม้ผลิใหม่ โดยเปาะเปี๊ยะจะเป็นอาหารทอดที่มีทั้งไส้เค็มและไส้หวาน
วิธีทำอาหาร : ทอด
ความหมาย
เปาะเปี๊ยะเมื่อทอดแล้วจะมีสีทองแสดงถึงความมั่งคั่งและสมบัติ ซึ่งยังหมายถึงการเริ่มต้นใหม่อีกด้วย
7. “ขนมเข่ง” หมายถึง อาชีพและเงินเดือนเพิ่มขึ้น
เหนียนเกา (粘糕) หรือขนมเข่งเป็นขนมข้าวเหนียวที่มีประวัติยาวนานถึง 1,500 ปี ถือเป็นอาหารประจำเทศกาลตรุษจีนอย่างหนึ่ง เดิมทีใช้เพื่อบูชาเทพเจ้าและบรรพบุรุษ เหนียนเกามักรับประทานกันอย่างแพร่หลายในหลายมณฑลของจีน โดยส่วนผสมของเหนียนเกาจะทำจากผงข้าวเหนียวเป็นหลัก โดยมีส่วนผสมและรสชาติที่แตกต่างกันไปในแต่ละพื้นที่
วิธีทำอาหาร : นึ่ง ทอดและต้มซุป
ความหมาย
การออกเสียงคำว่า 粘糕 (เหนียนเกา) มีความหมายแบบพ้องเสียงของคำว่า 年高 (เหนียนเกา) ซึ่งหมายความว่าเจริญรุ่งเรืองที่เพิ่มขึ้นทุกปี
เป็นอย่างไรกันบ้างคะสำหรับ 7 อาหารในวันตรุษจีนที่ทานแล้วจะโชคดี หาทานกันไม่ยากเลยใช่ไหมคะบางเมนูก็สามารถทำเองได้ด้วย บอกเลยว่าข้อมูลส่วนนี้เป็นความเชื่อส่วนบุคคลนะคะไม่ได้บังคับเด้อ แต่จากข้อมูลที่ผู้เขียนพบมาก็เห็นได้ว่าคนจีนและคนไทยเชื้อสายจีนมีความเชื่อแบบนี้ค่ะ สำหรับตรุษจีนนี้ก็ขอให้เพื่อน ๆ “ซินเจียยู่อี่ ซินนี้ฮวดไช้” นะคะ