ปัจจุบันนี้เกิดปัญหาหน้ากากอนามัย หรือ หน้ากาก N95 ขาดตลาด อย่างที่ทุกคนทราบกันดีว่าราคาหน้ากากอนามัยที่สูงเกินกว่าบางคนจะจ่ายไหว ดังนั้นแนวทางป้องกันตัวเองขั้นพื้นฐานที่ดีที่สุดสำหรับผู้ที่จำเป็นต้องสวมหน้ากากในสถานที่เสี่ยงหรือมีผู้คนจำนวนแออัดคือ “การใช้หน้ากากผ้าทำเอง” แต่ก็มียังประเด็นเกี่ยวกับประเภทชนิดของผ้าที่นำมาใช้ ว่าต้องใช้ชนิดใด หรือต้องตัดเย็บด้วยรูปทรงลักษณะใด ถึงจะสามารถป้องกันการติดเชื้อไวรัสโคโรนา (COVID-19) ได้ดีที่สุด วันนี้เราได้รวบรวมข้อมูลทำหน้ากากผ้าใช้เอง ที่จะช่วยให้คุณสามารถทำได้เองและถูกต้องด้วยค่ะ
หน้ากากผ้าแบบไหนที่ป้องกันติดเชื้อไวรัสโคโรนา (COVID-19) ได้
- ให้ทำการทดสอบโดยการฉีดพ่นน้ำลงผิวผ้าหน้ากาก ถ้าน้ำไม่ซึมลงผิวผ้าและมีการเกาะตัวเป็นหยดบนผิวผ้า ถือว่าป้องกันโรค COVID-19 ได้
- ไม่แนะนำให้ใช้หน้ากากแบบที่มีตะเข็บตรงกลาง เพราะอาจจะทำให้เกิดการรั่วซึมได้ง่าย
- แนะนำให้ใช้แบบสี่เหลี่ยมที่มีจีบ โดยต้องเป็นแบบจับจีบลง เพื่อป้องกันไม่ให้รองรับของเหลว

ข้อมูลจาก เฟซบุ๊ก Doctor D
ชนิดของผ้าที่ใช้ทำหน้ากาก [DIY]
ผ้าแต่ละชนิดก็จะมีคุณสมบัติที่แตกต่างกันไป มาดูกันดีกว่าค่ะว่าชนิดไหนที่เหมาะนำมาใช้ทดแทนหน้ากากอนามัย สำหรับป้องกัน COVID-19 ได้บ้าง
- ผ้านาโน ผ้าที่ผลิตจากเส้นใยสังเคราะห์ ซึ่งมีขนาดเส้นใยที่เล็กมาก ๆ จึงทำให้ผ้าออกมาผิวเรียบเนียน ละเอียด นุ่ม และลื่นมือ ดูแลรักษาได้ง่าย
- ผ้าฝ้ายดิบ สามารถหาได้ง่ายทั่วไปและนำไปซักได้หลายครั้ง ผลิตจากเส้นใยธรรมชาติ ข้อดีของผ้าฝ้ายคือมีความยืดหยุ่นสูง เนื้อหนาแน่น ระบายอากาศได้ดี
- ผ้าฝ้ายมัสลิน ผลิตจากใยฝ้าย 100% เนื้อผ้ามีความประณีตและละเอียด สามารถระบายอากาศได้ดี แห้งเร็ว น้ำหนักเบา ได้รับการศึกษาจากกรมการแพทย์มาแล้วว่ามีคุณสมบัติเหมาะที่จะทำหน้ากากผ้าสำหรับป้องกันโรค COVID-19 ที่มีประสิทธิภาพในการป้องกันมากที่สุด
- ผ้ายืด เป็นผ้าที่ผลิตมาจากเส้นใยสังเคราะห์ผสมกับเส้นใยผ้าชนิดต่าง ๆ นิยมใช้ผลิตเสื้อผ้าและเครื่องนุ่งห่ม ผ้ายืดนั้นสามารถปรับเบอร์เส้นด้ายในการผลิตได้ จึงทำให้มีความหลากหลายตามวัตถุประสงค์ที่จะนำไปใช้งาน
- ผ้าสาลู มีโครงสร้างคล้าย ๆ กับผ้ามัสลิน ถือว่าเป็นผ้าที่มีคุณสมบัติขของใยผ้าที่เล็กมาก ๆ เพราะสามารถป้องกันเชื้อไวรัสที่ขนาดเล็กกว่า 5µ ได้ ยิ่งนำไปซักก็ยิ่งมีขนาดอนุภาคที่เล็ก
ชนิดผ้าที่เหมาะนำมาใช้ทำหน้ากากผ้า (2 ชั้น) เพื่อป้องกันโรค COVID-19
จากการทดสอบโดยกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ เน้นไปที่ 3 เรื่องหลัก ๆ
- สามารถกันอนุภาคขนาดเล็กได้ มีประสิทธิภาพใกล้เคียงหน้ากากอนามัยทางการแพทย์ โดยต้องนำผ้ามาประกอบกัน 2 ชั้น ได้แก่ ผ้าฝ้ายดิบ ผ้าฝ้ายมัสลิน และผ้านาโน
- ป้องกันการซึมผ่านของละอองน้ำ ได้แก่ ผ้าฝ้ายมัสลิน และผ้าสาลู ที่มีประสิทธิภาพป้องกันได้ดีที่สุด
- สามารถนำไปซักได้หลายครั้ง ได้แก่ ผ้าฝ้ายดิบ และผ้าฝ้ายมัสลิน ที่สามารถซักได้มากกว่า 100 ครั้ง โดยที่คุณภาพของเนื้อผ้าไม่เสื่อม
| ชนิดของผ้า | การซึมผ่านของละอองน้ำ | อนุภาคของเส้ยใยผ้า (ซ้อน 2 ชั้น) | การซัก (จำนวนครั้ง) |
| ผ้านาโน | ![]() |
เทียบเท่าหน้ากากอนามัยทางการแพทย์ |
น้อยกว่า 10 |
| ผ้าฝ้ายดิบ | ![]() |
เทียบเท่าหน้ากากอนามัยทางการแพทย์ |
มากกว่า 100 |
| ผ้าฝ้ายมัสลิน | ![]() |
เทียบเท่าหน้ากากอนามัยทางการแพทย์ |
มากกว่า 100 |
| ผ้ายืด | ![]() |
ไม่เทียบเท่าหน้ากากอนามัยทางการแพทย์ |
ไม่ได้ทดสอบ |
| ผ้าสาลู | ![]() |
ไม่เทียบเท่าหน้ากากอนามัยทางการแพทย์ |
ไม่ได้ทดสอบ |
ดังนั้น: ผ้าที่เหมาะในการนำมาใช้ทำหน้ากากผ้า (2 ชั้น) เพื่อป้องกันโรค COVID-19 คือ “ผ้าฝ้ายมัสลิน” เนื่องจาก
- มีประสิทธิภาพในการกันละอองน้ำได้ดีที่สุด เมื่อเทียบกับผ้าชนิดอื่น
- เส้ยใยผ้าสามารถกันอนุภาคได้ดีกว่าผ้าชนิดอื่น
- สามารถนำมาซักใช้งานได้หลายครั้ง
ข้อมูลจาก กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ณ วันที่ 11 มี.ค. 2563
นอกจากนี้ยังมี “ผ้าสาลู” ที่ได้รับการคำแนะนำจาก สธ. ว่าสามารถนำมาทำเป็นหน้ากากผ้าสำหรับป้องกัน COVID-19 ได้เช่นกัน เพราะสามารถป้องกันอนุภาคขนาดเล็กกว่า 5µ ได้ โดยให้ทำเป็นหน้ากากผ้าอย่างน้อย 3 ชั้น จะทำให้มีประสิทธิภาพในการป้องกันการซึมผ่านของละอองน้ำได้ระดับหนึ่ง
ข้อมูลจาก กระทรวงสาธารณสุข ณ วันที่ 16 มี.ค 2563
ขั้นตอนการทำหน้ากากผ้าใช้เอง [DIY]
อุปกรณ์ในการทำหน้ากากผ้า
- กรรไกร
- เข็มและด้าย
- ยางยืดสำหรับคล้องใบหู
- ผ้าฝ้ายมัสลินหรือผ้าสาลู
- ไม้บรรทัดหรือสายวัด

วิธีการทำหน้ากากผ้าโดย กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข

1. นำผ้าที่เตรียมไว้ ไม่ว่าจะเป็น ผ้าฝ้ายมัสลิน หรือผ้าสาลู มาตัดให้มีขนาด กว้าง x ยาว 15 เซนติเมตร
(เพื่อความสวยงามในกรณีที่ต้องการเย็บชายผ้า ให้ตัดขนาดเหลือออกมาอย่างน้อย 1-2 เซนติเมตร)
2. สำหรับการทำหน้ากากผ้าเย็บเอง 1 อัน ต้องใช้ผ้าอย่างน้อย 3 ชั้น ดังนั้นต้องตัดผ้า ขนาด กว้าง x ยาว 15 เซนติเมตร 3 ผืน

3. จับจีบผ้าแต่ละผืน ให้มีขนาดจีบกว้าง 3 เซนติเมตร ตรงกลางผ้า

4. นำผ้าทั้ง 3 ผืน มาเย็บรวมกัน

5. แล้วเย็บยางยืดสำหรับคล้องหลังหู ซ้ายขวา 2 ข้าง โดยกะขนาดความยืดให้พอดีใบหน้ากับผู้สวมใส

สำหรับผู้ที่สวมใส่หน้ากากอนามัยแบบผ้านั้น ควรมีหน้ากากอย่างน้อย 2 อัน/คน เป็นอย่างต่ำ เพื่อสำหรับการสลับสับเปลี่ยนในการใช้งาน 1 อัน และสำหรับซักทำความสะอาด 1 อัน
ผ้าฝ้ายมัสลิน หรือผ้าสาลู
ยางยืดสำหรับคล้องใบหู และโครงลวดปิดจมูก
จักรเย็บผ้าไฟฟ้า
คุณสามารถอ่านรีวิวจักรเย็บผ้าไฟฟ้า สินค้าตัวอื่น ๆ ได้จากบทความของเรา
ข้อเสนอแนะสำหรับการใช้หน้ากากผ้าทำเอง
- ควรซักล้างทำความสะอาดทุกวัน และต้มด้วยน้ำร้อน จากนั้นตากให้แห้งสนิท เพื่อป้องกันการติดเชื้อ
- ระหว่างสวมหน้ากาก ไม่ควรเอามือไปสัมผัสหน้ากาก เพื่อป้องกันการติดเชื้อเข้าสู่ปากหรือจมูกได้
สุดท้ายนี้ เราอยากให้ทุกคนใช้ชีวิตบนความระมัดระวัง รู้จักป้องกันตัวเองในขั้นพื้นฐาน ให้หมั่นล้างมือให้สะอาดและต้องล้างให้ถูกต้อง นอกจากนี้ควรล้างมืออย่างน้อย 15-20 วินาที หรือร้องเพลงแฮปปีเบิร์ดเดย์ 2 รอบระหว่างล้างมือก็ได้ค่ะ และควรล้างมือให้สะอาดก่อนสัมผัสใบหน้า สำหรับใครที่ไม่สะดวกล้างมือด้วยน้ำสะอาดและสบู่นั้น ให้พกเจลแอลกอฮอล์ล้างมือที่มีความเข้มข้นอย่างน้อย 70-75% หากต้องการทำเจลแอลกอฮอล์ล้างมือสามารถอ่านได้จากบทความ วิธีการทำ แอลกอฮอล์เจลล้างมือ แบบไม่ต้องล้างออก [DIY] นะคะ หรือหากจะพกเป็นแอลกอฮอล์สเปรย์ก็ได้เช่นกัน สามารถทำเองได้ง่าย ๆ ด้วยค่ะ

เทียบเท่าหน้ากากอนามัยทางการแพทย์
ไม่เทียบเท่าหน้ากากอนามัยทางการแพทย์