อาหารเสริมโสม (สารสกัดจากโสม) ดีต่อร่างกายอย่างไร?

ปัจจุบันนี้ผู้คนเริ่มหันมาใส่ใจสุขภาพกันมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการออกกำลังกาย, การควบคุมการรับประทานอาหาร รวมถึงการทานอาหารที่มีประโยชน์อย่างอาหารคลีน ถึงแม้ว่าคุณจะรับประทานอาหารครบ 5 หมู่ในสัดส่วนที่เพียงพอ แต่ร่างกายก็ไม่สามารถสร้างวิตามินบางชนิดขึ้นมาได้ ดังนั้นอาหารเสริมจึงเป็นทางเลือกที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย เนื่องจากร่างกายของเราไม่สามารถผลิตวิตามินหรือแร่ธาตุบางชนิดขึ้นมาเองได้ ดังนั้นจึงมีอาหารเสริมผลิตออกมามายเพื่อรองรับทุกความต้องการของทุกคน และสำหรับวันนี้เรามีอาหารเสริมอีกหนึ่งชนิดที่ได้รับความนิยมมากในชาวเอเชียและถือได้ว่าเป็นราชาแห่งสมุนไพรที่ขึ้นชื่อเรื่องสมุนไพรอายุวัฒนะชั้นเลิศที่สุดนั่นก็คือ “โสม” นั่นเองค่ะ

โสม คืออะไร ?

โสมนั้นขึ้นชื่ออยู่แล้วค่ะทั้งในเรื่องของการใช้บำรุงสุขภาพและใช้ในเรื่องผิว มีผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางจำนวนมากที่ใช้โสมเป็นส่วนผสมหลัก อาทิเช่นครีมบำรุงผิว, โลชั่น, สบู่ รวมถึงเครื่องดื่มสำเร็จรูปอย่างรังนกแท้และซุปไก่สกัด ซึ่งส่วนผสมของโสมเหล่านี้มักถูกเพิ่มมา เพื่อความกระจ่างใสของผิวนั่นเองค่ะ อันที่จริงโสมไม่ได้มีสรรพคุณเพียงเท่านี้ แต่โสมนั้นถือว่าเป็นสมุนไพรที่มีสรรพคุณครอบจักรวาลมากกว่านั้นค่ะ เพราะมันช่วยปรับปรุงสุขภาพโดยรวมได้ อาทิเช่น ลดความเสี่ยงภาวะซึมเศร้า, ปรับความดันโลหิต, เพิ่มการเผาผลาญอาหาร, เสริมสร้างภูมิคุ้มกัน, ลดความเสี่ยงโรคเบาหวาน, บรรเทาอาการเหนื่อยล้า, ลดอาการอักเสบ, ชะลอความเสื่อมสภาพอวัยะภายใน, ลดอาการคลื่นไส้และอาเจียน, ลดความเสี่ยงในเรื่องเนื้องอก, ลดปัญหาเกี่ยวกับปอด, ลดอาการอาหารไม่ย่อย, ลดอาการหงุดหงิดได้ดี และลดความเครียดได้อีกด้วย ^{(1, 2)}

มีการใช้โสมเป็นยารักษามายาวนานแล้ว โดยส่วนใหญ่จะนิยมใช้ในจีนและเกาหลี ซึ่งโสมจากเกาหลีถือว่าเป็นโสมที่ค่อนข้างมีชื่อเสียงมากที่สุด และยังมีราคาที่สูงมากเช่นกัน โสมเป็นที่รู้จักกันสำหรับการเพิ่มพลังงานอย่างไม่น่าเชื่อ อีกทั้งยังสามารถเพิ่มเพิ่มอารมณ์โดยการลดฮอร์โมนความเครียดในร่างกายของคุณได้ ในบทความนี้เราได้รวบรวมสุดยอดผลิตภัณฑ์อาหารเสริมโสมที่เราค้นหามาเพื่อช่วยให้คุณเลือกผลิตภัณฑ์ที่เหมาะกับคุณและความต้องการของคุณมากที่สุดค่ะ

ชนิดของโสม มีอะไรบ้าง ?

จรริงแล้วโสมนั้นมีหลากหลายสายพันธ์ ไม่ว่าจะเป็น Panax ginseng, American ginseng, Vietnamese ginseng, Japanese ginseng, และ Pseudoginseng เป็นต้น ⁽¹⁾ แต่วันนี้เราจะเลือกมาบรรยายเพียง 3 สายพันธุ์ ที่เป็นที่นิยมมากที่สุด โดยทั้ง 3 สายพันธ์จะเติบโตในภูมิภาคที่แตกต่างกัน ได้แก่ โสมเอเชีย ( Panax Ginseng) ซึ่งเติบโตในประเทศจีนและเกาหลี ถัดมาคือโสมอเมริกัน (Panax Quinquefolium) และโสมชนิดสุดท้ายคือโสมไซบีเรีย (Eleutherococcus Senticosus) ค่ะ

โสมมีสารอาหารที่รู้จักกันในชื่อ Ginsenosides ซึ่งถือว่าเป็นส่วนประกอบหลักในโสม มันช่วยในเรื่องการออกฤทธิ์ต้านการอักเสบเสียส่วนใหญ่ นอกจากนี้ยังช่วยในเรื่องของต้านมะเร็ง, สารต้านอนุมูลอิสระ, ป้องกันระบบประสาท, และระบบภูมิคุ้มกันอีกด้วย ^{(1, 2)}

ดังนั้นอาหารเสริมโสมจึงเป็นประโยชน์ต่อสุขภาพ รากโสมมีการใช้ในยาจีนโบราณมานานหลายพันปี เพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกันและรักษาสุขภาพต่าง ๆ ได้ดีมาก ปัจจุบันนี้อาหารเสริมโสมถูกทำเป็นรูปแบบมากมายเพื่อให้เราสามารถเลือกซื้อได้ เช่น แบบของเหลว, ยาเม็ดโสม, ผงและรูปแบบอื่น ๆ โสมจึงเป็นอาหารเสริมสำหรับบำรุงสุขภาพยอดนิยมที่มีประโยชน์มากมาย ซึ่งเราจะขอลงรายละเอียดของชนิดโสมต่าง ๆ ดังต่อไปนี้

1. โสมจีน หรือ โสมเกาหลี (Panax Ginseng)

โสมชนิดนี้มักจะเติบโตในภูเขาแถบเอเชียตะวันออก ส่วนใหญ่มักพบได้ใน จีน เกาหลีเหนือ และเกาหลีใต้ ซึ่งสมัยก่อนมักจะใช้โสมใช้เป็นสมุนไพรในการรักษาแบบพื้นบ้านหรือที่เราเรียกว่า “แพทย์แผนโบราณ” นั่นเองค่ะ

ส่วนใหญ่ในโสมมักจะพบสารประกอบอย่าง Ginsenosides หรือ Panaxosides มันจึงทำให้เป็นโสมที่มีศักยภาพมหาศาลในการปรับสมดุลของสุขภาพ ⁽¹⁾ ซึ่งโสมเกาหลีอาจเป็นสีขาวหรือสีแดงก็ได้ และมักจะถูกใช้ในการกระตุ้นการทำงานของสมอง

2. โสมอเมริกัน (Panax quinquefolium)

เช่นเดียวกับโสมเกาหลีหรือโสมจีน โสมชนิดนี้จะมีสารประกอบหลักเป็น Ginsenosides ที่ช่วยป้องกันภาวะระบบทางเดินหายใจ เช่นไข้หวัดและไข้หวัดใหญ่ นอกจากนี้ยังออกฤทธิ์เพื่อลดระดับน้ำตาลในเลือดทั้งในผู้ป่วยโรคเบาหวานและไม่ใช่ผู้ป่วยโรคเบาหวาน ⁽¹⁾

3. โสมไซบีเรีย (Eleutherococcus senticosus)

พืชชนิดนี้เป็นพืชตระกูลเดียวกันกับโสมเกาหลีและโสมอเมริกัน แต่ส่วนผสมที่ใช้งานแตกต่างกัน แทนที่จะเป็น Ginsenosides พวกมันก็ให้ Eleutherosides

Eleutherosides, Phenylpropanoid และ Lignan Glycosides ทั้งหมดนี้สามารถพบได้ในรากของโสมไซบีเรีย มีคุณสมบัติต้านมะเร็ง, มีฤทธิ์ต้านการอักเสบ, ลดความเมื่อยล้าทางกายภาพ,​ ป้องกันกล้ามเนื้อหัวใจตาย และป้องกันในหัวใจขาดเลือด ทั้งยังช่วยลดความต้านทานต่ออินซูลิน และลดระดับน้ำตาลในเลือดสูงในผู้ป่วยเบาหวาน ^{(3, 4)}

ความแตกต่างของโสมขาวและแดง

เราได้พูดถึงโสมหลากหลายชนิด ทั้งโสมเกาหลี อเมริกันหรือไซบีเรีย มันเป็นสิ่งสำคัญในการเลือกชนิดของโสมที่เหมาะสมสำหรับวัตถุประสงค์ที่ต้องการ ตัวอย่างเช่น เพื่อกระตุ้นความจำและสมาธิขอแนะนำโสมเกาหลี ในขณะที่ถ้าคุณต้องการเพิ่มพลังงานสามารถเลือกโสมสายพันธ์ุใดก็ได้ ในกรณีของโสมเกาหลีนั้นจะมีปัญหาในเรื่องการเลือกสีของโสม เพราะโสมเกาหลีนั้นมีทั้งสีขาวและสีแดง แต่จริง ๆ แล้วมันเป็นพืชชนิดเดียวกัน แต่กระบวนการและอายุของพืชนั้นแตกต่างกัน ปกตินั้นโสมแดงมีคุณภาพดีเพราะผ่านการอบแห้งโดยการใช้เยือกแข็งเพื่อเพิ่มความเข้มข้นของสาร Ginsenosides และเพิ่มความเสถียรของโสมค่ะ

ปริมาณที่แนะนำของโสม 

อาหารเสริมโสมมักแนะนำให้ทานก่อนอาหาร 2 ชั่วโมง ปริมาณจะขึ้นอยู่กับรูปแบบของโสม ในกรณีของแคปซูลและเม็ดขอแนะนำให้ใช้ 1 หรือ 2 เม็ดหรือแคปซูลต่อวัน หากเป็นของเหลวให้รับประทานไม่เกิน ขนาด 1 ช้อนชา สำหรับแบบผงแนะนำให้รับประทานไม่เกิน 2 กรัม ต่อวัน แต่ทางที่ดีให้รับประทานตามที่ระบุไว้ในบรรจุภัณฑ์เป็นการดีที่สุดกันค่ะ

ใครจะได้ประโยชน์จากโสมบ้าง?

1. นักกีฬา

นักกีฬาที่เล่นกีฬาทุกชนิดสามารถรับประโยชน์จากโสมได้ อาหารเสริมสมุนไพรนี้สามารถช่วยเพิ่มระดับพลังงานให้กับร่างกาย ปรับปรุงความอดทน นอกจากนี้ยังสามารถลดการอักเสบที่อาจเกิดขึ้นหลังจากการออกกำลังกายอย่างหนักด้วย

2. ผู้ที่มีหมวกไตล้า

ต่อมหมวกไตเป็นส่วนหนึ่งของระบบต่อมไร้ท่อ ต่อมนั้นจะผลิตฮอร์โมน เช่น อะดรีนาลีนและคอร์ติซอ ฮอร์โมนความเครียด แพทย์ทางเลือกบอกว่าเมื่อคุณมีความเครียดมากต่อมหมวกไตของคุณจะทำงานหนักเกินไปส่งผลให้ต่อมหมวกไตล้า อาการอาจจะรวมถึงปัญหาในการลุกออกจากเตียงในตอนเช้า อ่อนเพลียและมีสมาธิสั้น

3. ผู้ที่อาศัยอยู่ในเขตเมือง

ในเมืองมักจะมีมลภาวะมากขึ้น คุณภาพอากาศก็แย่ลง มีเสียงรบกวนมากขึ้นและมีความเครียดมากขึ้น โสมสามารถช่วยต่อต้านอนุมูลอิสระ ที่มาจากสภาพแวดล้อมในเมืองที่มีมลภาวะจำนวนมาก อีกทั้งยังช่วยปกป้องระบบภูมิคุ้มกัน ผิวหนังและสุขภาพโดยรวมของคุณได้

4. ผู้ที่หย่อนสมรรถภาพทางเพศ

1โสมสามารถช่วยเพิ่มการไหลเวียนของเลือดและเพิ่มระดับพลังงาน และทั้ง 2 อย่างเป็นสิ่งที่ผู้ที่หย่อนสมรรถภาพทางเพศ สามารถรับประโยชน์ได้ การหย่อนสมรรถภาพทางเพศเป็นอาการที่มนุษย์มีปัญหาในการบรรลุหรือรักษาอารมณ์ จากการศึกษาของเกาหลีพบว่า 60% ของผู้ชายที่ทานโสมมีอาการดีขึ้น

ประโยชน์ของโสมคืออะไร?

โสมเป็นสมุนไพรที่ช่วยปรับปรุงความสามารถของร่างกายในการปรับตัวให้เข้ากับความเครียด นอกจากนี้ยังสามารถนำไปใช้เพื่อช่วยเพิ่มภูมิคุ้มกัน เพิ่มระดับพลังงาน ลดระดับน้ำตาลในเลือดและอื่น ๆ และนี่คือประโยชน์ของโสมที่มีศักยภาพที่สำคัญที่สุดที่ได้รับการศึกษา

1. บรรเทาความเครียด ^{(5, 6)}

การศึกษาแสดงให้เห็นว่าโสมสามารถเปลี่ยนระดับฮอร์โมนและปรับสมดุลอารมณ์ในร่างกาย อีกทั้งยังมีความสามารถในการปรับปรุงการทำงานของอารมณ์และจิตใจ โสมแบบ Panax สามารถลดความเครียดเรื้อรังและมีคุณสมบัติต่อต้านความเครียดอย่างมีนัยสำคัญ ดังนั้นจึงสามารถใช้เป็นการรักษาความผิดปกติที่เกิดจากความเครียดได้เช่นกัน

2. ความสามารถทางปัญญา ^{(1, 2)}

การบริโภคโสมสามารถกระตุ้นความสามารถทางปัญญาและปรับปรุงสุขภาพและความจำสำหรับผู้สูงอายุ มันสามารถกระตุ้นกิจกรรมของระบบประสาทที่จำเป็น และเป็นการรักษาโดยธรรมชาติสำหรับผู้ที่สมองเสื่อม นอกจากนี้ยังมีการศึกษาที่สนับสนุนความคิดที่ว่าหากทานโสมรวมกับสมุนไพรอื่น ๆ นั้นจะเป็นยาธรรมชาติสำหรับผู้ป่วยสมาธิสั้นได้

3. คุณสมบัติต้านการอักเสบ ^{(1, 2)}

ผู้หญิงจีนใช้โสมเป็นยารักษาอาการปวดตะคริวและใช้เพื่อบรรเทาอาการปวดประจำเดือนมานานมาก ๆ แล้ว เพราะโสมมีคุณสมบัติในการต้านการอักเสบ อีกทั้งเมื่อทานไปแล้วจะมีผลต่อการปรับปรุงอารมณ์ที่แปรปรวด้วย

4. ช่วยลดน้ำหนัก ⁽⁷⁾

เมื่อโสมแห้งหรือแบบผงถูกเพิ่มเข้าไปในอาหารก็สามารถลดความอยากอาหารได้อย่างรวดเร็วโดยการลดระดับฮอร์โมนที่เกี่ยวข้อง ในเวลาเดียวกันมันช่วยเพิ่มการเผาผลาญ ช่วยให้ร่างกายเผาผลาญไขมันได้เร็วขึ้น

5. ประสิทธิภาพทางเพศ ^{(8, 9)}

โสมมักใช้เป็นยาเพื่อปลุกกำหนัด ชาวจีนหลายล้านคนเชื่อว่าโสมผงเพิ่มประสิทธิภาพทางเพศของผู้ชายและช่วยเพิ่มความใคร่ และเป็นวิธีแก้ปัญหาตามธรรมชาติสำหรับผู้ชายที่ทุกข์ทรมานจากภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศด้วย

6. กระตุ้นระบบภูมิคุ้มกัน ^{(1, 2)}

โสมมีความสามารถในการเพิ่มระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายเพื่อต่อสู้กับการติดเชื้อได้ อีกทั้งยังพบว่าโสมจะช่วยเซลล์ที่มีส่วนในการสร้างภูมิคุ้มกันให้แข็งแรงขึ้น โสมเป็นที่รู้จักกันในการควบคุมเซลล์ภูมิคุ้มกันและสารสกัดมีสารต้านจุลชีพที่ทำหน้าที่ป้องกันธรรมชาติจากการติดเชื้อแบคทีเรียและไวรัสได้

7. บรรเทาอาการวัยหมดประจำเดือน

ดังที่เราได้กล่าวไปก่อนหน้านี้มันถูกใช้เพื่อลดความรู้สึกไม่สบายของประจำเดือนมานานหลายศตวรรษ อีกทั้งยังสามารถลดความรุนแรงของอาการที่เกี่ยวข้องกับวัยหมดประจำเดือนในผู้หญิงวัยกลางคนได้ ปกติแล้วผู้หญิงวัยหมดประจำเดือนจะมีอาการ ร้อนวูบวาบ เหงื่อออกตอนกลางคืน อารมณ์แปรปรวน มีความวิตกกังวล ซึมเศร้า หงุดหงิดง่าย นอนไม่หลับและผมบาง ในการทดลองแสดงให้เห็นว่าโสมแดงเกาหลีช่วยลดโอกาสในการเกิดภาวะซึมเศร้าและเพิ่มความเร้าอารมณ์ทางเพศในผู้หญิงวัยหมดประจำเดือนด้วย

References

1. Role of ginsenosides, the main active components of Panax ginseng, in inflammatory responses and diseases
2. Pharmacology of ginsenosides: a literature review
3. Eleutheroside E, An Active Component of Eleutherococcus senticosus, Ameliorates Insulin Resistance in Type 2 Diabetic db/db Mice
4. Biotechnological production of eleutherosides: current state and perspectives
5. Panax ginseng (G115) improves aspects of working memory performance and subjective ratings of calmness in healthy young adults
6. Anti-stress effects of Ginkgo biloba and Panax ginseng: a comparative study
7. Antiobesity effects of wild ginseng (Panax ginseng C.A. Meyer) mediated by PPAR-gamma, GLUT4 and LPL in ob/ob mice
8. Ginseng, sex behavior, and nitric oxide
9. Red ginseng for treating erectile dysfunction: a systematic review